Interview met Valeria Malacasa

Valeria Malacasa is een webdesigner en UX/UI designer uit Turijn.

Sinds 2016 ontwerpt en ontwikkelt ze websites en webinterfaces, zowel voor particuliere merken als voor instanties van de Italiaanse publieke administratie.

In 2026 heeft ze de nieuwsbrief Switch op LinkedIn opgericht, waarmee ze inzichten deelt over webtoegankelijkheid, inclusiviteit, webdesign, gebruiksvriendelijkheid en optimalisatie van webprestaties. Ze is auteur van het boek "Switch on - Toegankelijkheid".

1. Valeria, laten we eenvoudig beginnen: waarom een boek over webtoegankelijkheid juist nu? Was er een episode, een project of een professionele frustratie die je deed zeggen: “Oké, dit moet op orde worden gebracht”?

Hier (op LinkedIn ndr.) ben ik begin 2026 begonnen met het publiceren van educatieve en informatieve inhoud over webtoegankelijkheid, en ik kreeg meteen een goede respons. 

In het bijzonder heeft een van mijn volgers een post over de skip link als volgt becommentarieerd: “Ik leer meer van jou dan in veel cursussen die ik heb gevolgd”. Anderen hebben me privé en publiekelijk geschreven dat ik met mijn eenvoudige taal complexe concepten kon uitleggen zonder ze saai te maken.

Dit gaf me de benodigde motivatie!

Ik realiseerde me dat ik dingen te zeggen had en dat er behoefte was aan een hulpmiddel dat professionals dichter bij webtoegankelijkheid bracht, in een “entry level” format, dat recht op de zaak afging.

2. Switch On: Toegankelijkheid is je eerste boek. Wat heeft je ertoe aangezet om vaardigheden, voorbeelden en checklists om te zetten in een gestructureerde gids?

Ik werk sinds begin 2022 aan projecten voor de publieke administratie, en in deze jaren heb ik begrepen dat er nog veel vooroordelen en barrières zijn rond webtoegankelijkheid, die ontwerpers en ontwikkelaars ontmoedigen.

Allereerst: het idee dat webtoegankelijkheid moeilijk is, zowel om te studeren als om toe te passen.

In werkelijkheid zijn veel van de best practices eenvoudig, meer dan je denkt!

Maar als je voor het bestuderen van toegankelijkheid begint met de officiële documentatie van W3C of een handleiding van 350 pagina's over regelgeving, de geschiedenis van digitale toegankelijkheid en een volledige uitleg van de WCAG (de internationale standaarden voor webtoegankelijkheid), is het duidelijk dat je ontmoedigd kunt raken en het onderwerp kunt laten vallen, door het over te laten aan gespecialiseerde figuren.

Juist daarom wilde ik een praktische, goed gestructureerde, flexibele gids creëren die zich alleen richt op wat echt nodig is in het dagelijkse werk van webdesigners en webontwikkelaars, zodat lezers aan het einde van de laatste pagina denken: “Dus, het is eigenlijk niet zo ingewikkeld om een toegankelijke website te maken!”.

3. Aan wie dacht je terwijl je het schreef: ontwerpers, ontwikkelaars, bureaus, freelancers, eindklanten? Wie zou je willen dat het naast de monitor openhoudt terwijl hij of zij werkt?

Het is voornamelijk geschreven voor webdesigners, of in ieder geval voor degenen die zich bezighouden met grafisch ontwerp en de ontwikkeling van websites.

Ik heb het boek geschreven vanuit mijn ervaring als webdesigner en heb precies het proces gevolgd van het werken aan mijn projecten, beginnend met een overzicht van toegankelijkheid, om vervolgens naar het grafische ontwerp, de ontwikkeling, de creatie van inhoud met inclusieve taal, en uiteindelijk de test te gaan.

4. Veel mensen beschouwen toegankelijkheid als een eindcontrole, bijna een herziening die moet worden gedaan wanneer de site al klaar is. Waarom denk je dat dit een fout is?

Het idee dat een product of dienst door alle mensen gebruikt moet kunnen worden, ongeacht hun fysieke en mentale toestand, of ze al dan niet een handicap hebben, moet vanaf het begin in het project worden opgenomen.

Het alleen aan het einde van het project behandelen leidt voornamelijk tot twee nadelen:

1. een laag of niet-bestaand toegankelijkheidsniveau;
2. hogere investering voor de herziening.

Een concreet voorbeeld: de hellingen van de trottoirs.

Als een trottoir geen helling heeft die een gemakkelijke doorgang voor rolstoelgebruikers, mensen met beperkte mobiliteit of mensen met een kinderwagen mogelijk maakt, wat dan? De twee scenario's zijn meestal:

1. in het ergste geval blijft het trottoir zo, met de architectonische barrière;
2. in het beste geval wordt het trottoir opengebroken en wordt de helling toegevoegd, met een kostenpost voor de gemeenschap in termen van geld en tijd.

Als dat trottoir echter vanaf het begin met de juiste hellingen was gemaakt, zou het probleem zich niet hebben voorgedaan, zouden de tijd en de kosten van de uitvoering vrijwel identiek zijn geweest en zou de architectonische barrière zich nooit hebben voorgedaan.

Ik heb het een beetje vereenvoudigd, maar het concept geldt ook voor webtoegankelijkheid.

Het opnieuw aanpassen van de code en het ontwerp van een interface kan weken ontwikkeling kosten, met als gevolg kosten die praktisch zouden worden gehalveerd als toegankelijkheid vanaf het begin was inbegrepen.

Vaak zijn het juist deze herbouwkosten die blokkeren, en blijven de interfaces ontoegankelijk.

5. Wat is de hardnekkigste mythe over webtoegankelijkheid die je moet ontkrachten? Die je het vaakst hoort en die je de neiging geeft om een WCAG-validator uit het raam te gooien.

Er zijn er verschillende en de reactie is min of meer die!

Waarschijnlijk is de mythe die me het meest stoort - en die ik ook in het boek heb opgenomen - dat webtoegankelijkheid alleen voor een paar mensen is.

Er zijn twee aspecten van deze mythe die ontkracht moeten worden.

Allereerst betreft webtoegankelijkheid potentieel iedereen, niet alleen mensen met een handicap. Denk aan kleurcontrast: het is nuttig voor mensen met een visuele beperking, maar ook voor degenen die hun telefoon in de zon of met een verlaagde helderheid gebruiken. Een beetje zoals de helling van het trottoir waar ik het eerder over had: het is essentieel voor rolstoelgebruikers, maar ook nuttig voor mij als ik mijn kind in de kinderwagen duw of voor iemand die tijdelijk krukken gebruikt.

Ten tweede is er een meer ethische reden waarom dit vooroordeel geen zin heeft.

Als de mensen die profiteren van een toegankelijke website daadwerkelijk maar weinigen zouden zijn, zou dat dan een goede reden zijn om ze uit te sluiten? Waarom zou een blinde of dove persoon “minder waard” zijn dan honderd niet-blinde en niet-dove mensen? En als die ene persoon met een handicap precies diegene is die de website nodig heeft, die een offerte moet aanvragen of een demo van het verkochte product wil aanvragen?

Een ander niet te verwaarlozen voordeel in webdesign is dat schone en semantische HTML-code nuttig is voor zowel schermlezers als zoekmachinebots en AI, wat positieve gevolgen heeft voor SEO en GEO.

6. In het boek spreek je over toegankelijk ontwerp, kleurcontrast, semantische HTML, ARIA, schermlezers en navigatie via het toetsenbord. Waar zou iemand die zich vandaag voor een doolhof voelt moeten beginnen?

Ik ga je niet voorliegen: er zijn veel toegankelijkheidsregels, sommige eenvoudiger, andere minder, en niet alle goede praktijken zijn vastgelegd in de WCAG. Webtoegankelijkheid omvat verschillende aspecten, visuele en niet-visuele, die allemaal even belangrijk zijn.

Het goede nieuws is dat je ze niet allemaal per se hoeft te kennen!

Ontwerp is de eerste stap, want als er toegankelijkheidsproblemen zijn, zullen deze zich ook tijdens de ontwikkeling voordoen, maar je kunt niet ontkennen dat het gebruik van semantische HTML-code de basis is voor een toegankelijke interface.

Daarom is mijn boek een goed startpunt, omdat het alleen de essentiële regels identificeert en een overzicht van het onderwerp biedt.

7. Als je drie veelvoorkomende fouten zou moeten aanwijzen die een website minder toegankelijk maken, welke zou je dan kiezen? Die kleine, dagelijkse, ogenschijnlijk onschuldige, maar in staat om deuren voor gebruikers te sluiten.

Dit zijn de fouten die ik het vaakst zie - en bovendien, die ook het gemakkelijkst op te lossen zijn - :

1. onvoldoende contrastverhouding tussen tekst en achtergrond;
2. gebruik van HTML-tags <button> voor links en <a> voor knoppen;
3. gebrek aan de skip link aan het begin van de pagina.

Dit zijn drie “kleine” fouten, eenvoudig op te lossen, maar die voor iemand die een screen reader gebruikt, met visuele beperkingen of met moeite met het gebruik van muis en trackpad, de navigatie complex en frustrerend maken.

8. Hoe zwaar weegt toegankelijkheid in de algehele kwaliteit van een website? Met andere woorden: is een toegankelijke website “slechts” inclusiever, of is deze ook beter ontworpen?

Voor mij weegt toegankelijkheid net zo zwaar als alle andere kwalitatieve aspecten, van esthetiek tot conversie-optimalisatie.

Veel best practices voor toegankelijkheid hebben belangrijke gevolgen voor SEO, bruikbaarheid en conversies.

Een zeer mooie website, maar niet toegankelijk, zal waarschijnlijk een rommelige en niet-semantische HTML hebben, inhoud die via JavaScript verandert, visuele elementen die moeilijk waar te nemen en te gebruiken zijn, en dit is niet alleen slecht voor mensen met een handicap: het is slecht voor alle bezoekers en een potentiële verlies van zakelijke kansen en branding voor degenen die in die website hebben geïnvesteerd.

Een toegankelijke website biedt voordelen voor iedereen die deze bezoekt, en dus ook voor het merk dat met die website concrete resultaten wil behalen.

9. Wat kunnen bureaus en teams concreet doen om toegankelijkheid in het proces te integreren zonder het in een bureaucratische berg te veranderen?

Allereerst moet men begrijpen wat webtoegankelijkheid is en waarom het belangrijk is.

Het is een onmisbaar onderdeel van ons werk en het is de reden waarom ik dit onderwerp in het eerste deel van mijn boek heb opgenomen.

Men moet elke vooroordeel loslaten, begrijpen op welke principes toegankelijkheid is gebaseerd en welke voordelen het biedt, niet alleen aan de bezoekers van een website maar aan alle belanghebbenden.

Vervolgens kan men beginnen met mijn boek, of uitgebreidere handleidingen bestuderen, maar ongetwijfeld moet men op een gegeven moment de website van W3C openen en de WCAG bestuderen, ten minste die van niveau A en AA die van toepassing zijn op het gerealiseerde project.

Er zijn dan ook andere regelgevende aspecten om verder te onderzoeken, zoals de toegankelijkheidsverklaring en het feedbackmechanisme. Hier is het onvermijdelijk om de bureaucratie aan te pakken als de website onder de verplichtingen valt die zijn vastgesteld door de Wet Stanca of de recente Europese Toegankelijkheidswet. 

10. Als iemand jouw boek zou uitlezen en zou besluiten om één ding te veranderen in de manier waarop hij of zij websites ontwerpt of ontwikkelt, wat zou je willen dat dat was?

Ik zou willen dat die persoon altijd vragen leert te stellen, wat de reden is waarom ik het Switch-project heb opgezet.

Als de persoon die het boek heeft gelezen een nieuwe website zou beginnen, en op het moment dat hij of zij de HTML-code van het logo linksboven schrijft, zich zou afvragen: “Even wachten, maar als ik het op deze manier schrijf, leest de screen reader het dan correct?” dan heb ik zeker mijn doel bereikt!

Je kunt Valeria beter leren kennen op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/valeriamalacasa/ of op haar website: valeriamalacasa.it