De 'making of ricardopiana.com'

Ricardopiana.com is ontstaan om een reden die niet in een regel “wie ik ben” past, noch in een lijst van dingen die gedaan zijn. Het is ontstaan omdat, op een bepaald moment, de som van de fragmenten niet meer standhoudt: projecten, notities, uitvindingen, ironieën, pogingen, waardige mislukkingen, kleine flitsen die duren als lucifers en dan om een plek vragen waar ze niet meteen gedoofd worden.

Het ontstaat wanneer je je realiseert dat je met veel stemmen praat en dat je ze niet wilt reduceren tot één toon om de markt, het algoritme, of de angst om verkeerd begrepen te worden, te plezieren. Het ontstaat wanneer je moe bent om een “profiel” te zijn, en je weer een “pagina” wilt zijn. Een pagina die niet wegschuift zodra je deze aanraakt, een pagina die geen etalage is, maar een kamer. Kijk, bovenal: ricardopiana.com wilde een bewoonbare kamer zijn, geen billboard.

Een plek waar de tijd niet altijd op de vlucht is, waar de gedachte zonder excuses te vragen te laat kan aankomen.

De noodzaak is artistiek voordat het technisch is: het is de noodzaak van een ritme. Sociale media leren je om in ademnood te spreken, om alles te zeggen voordat het publiek gaapt, om de zin in snelle stukjes te breken alsof je kruimels naar de duiven gooit. Maar kunst, ook wanneer deze uit technologie bestaat, heeft een andere adem nodig: een adem die niet in impressies maar in resonantie wordt gemeten.

Er zijn woorden die niet “engaging” willen zijn, ze willen waarachtig zijn. Er zijn ideeën die beledigd zijn als je ze in een carrousel stopt. Er zijn ervaringen die, als je ze verpakt in een koptekst van een consultant, hun waardigheid verliezen en merchandising van de ziel worden.

De site is ontstaan om deze eenvoudige en bijna schandalige zaak te verdedigen: dat je kunt schrijven en bouwen zonder te schreeuwen.

Toch, om goed te zeggen wat ricardopiana.com is, moet je beginnen met wat het niet is. Het is geen portfolio, ook al bevat het sporen van werk en van werken. Het is geen curriculum vermomd als verhaal, ook al is een biografie onvermijdelijk, zoals stof op meubels. Het is geen landingspagina met een mes tussen de tanden en het formulier op de loer achter het gordijn. Het is geen “niche” blog omdat het idee van niche op het web vaak slechts een elegante kooi is: je gaat er zelf in zitten, dan sluit je en zegt “positionering”.

Het is geen plek waar elke pagina een call to action moet hebben, alsof de mens geduwd moet worden om iets te doen, zelfs om te denken. Het is vooral geen oorlogsverklaring aan de wereld. Het wilde geen monument voor zichzelf worden, wat het gemakkelijkste is: gewoon in definitieve toon schrijven, grote woorden gebruiken, een foto plaatsen waarop je altijd iets zekerder lijkt dan je echt bent. Maar nee. Hier was het idee tegenovergesteld: ruimte laten voor twijfel, en het comfortabel maken.

Om een ruimte van deze aard te bouwen, is een kaart nodig. Geen geografische kaart, maar een morele kaart: waar je dingen plaatst zonder ze in verwarring te brengen, en zonder ze te dwingen “merk” te worden. De oplossing kwam in de vorm van vier woorden, eenvoudig en ongemakkelijk omdat het geen redactielabels zijn, maar toestanden van zijn: Systems, Story, Play, Products.

Het zijn geen lades om artikelen in te stoppen, ze zijn als vier deuren van hetzelfde huis. Als je door de ene of de andere binnenkomt, vind je dezelfde persoon, maar je vindt hem in een andere houding.

Story is de deur van de oorsprong, van de context, van het vlees. Het is waar dingen worden verteld omdat ze zijn gebeurd, omdat ze sporen hebben achtergelaten, omdat een leven geen lijst is maar een traject.

Systems is de deur van de structuur, van de methode, van de onzichtbare architecturen: de manier waarop een project, een team, een gedachte, een idee dat iets stabiels wil worden, wordt georganiseerd.

Play is de deur van de verkenning, van de afwijking, van de nieuwsgierigheid die nog geen contract met de wereld heeft: de experimentatie, het gecontroleerde risico, de intuïtie die geen toestemming vraagt.

Products is de deur van het object dat je kunt oppakken, gebruiken, adopteren: niet noodzakelijk verkopen, maar beschikbaar, overdraagbaar, reproduceerbaar maken.

Vier woorden die je verhinderen om het meest voorkomende te doen: alles mengen in één lauwe soep, waar elke inhoud hetzelfde gezicht en dezelfde “merkstem” heeft. Hier niet. Hier moet alles verklaren in welke staat het zich bevindt. Als het verhaal is, moet het niet doen alsof het methode is. Als het methode is, moet het zich niet verkleden als poëzie. Als het spel is, moet het zich niet rechtvaardigen als strategie. Als het product is, moet het zich niet verbergen achter het alibi van de kunst.

Deze keuze heeft een prachtig neveneffect: het dwingt je om de tijd te respecteren. Want elke sectie leeft met een andere stofwisseling. Story heeft geen haast: het kan daar blijven, stil, als een foto die niet veroudert. Systems vereist traagheid en herziening: je kunt niet over structuren praten als je niet door de modder bent gegaan. Play daarentegen is snel, levendig: het ontstaat en sterft, soms laat het alleen een notitie, een laboratoriumspoor, een lach achter. Products vereist rijping: je kunt geen “product” noemen wat nog een idee met lege banden is.

Dus ricardopiana.com, al in zijn architectuur, weigert de unieke tijd van de feed. Het vraagt je niet om elke dag te publiceren. Het vraagt je om te publiceren wanneer je iets hebt dat standhoudt.

De relatie met de tijd, hier, is bijna een kleine opstand. Het netwerk vraagt je om continuïteit, alsof continuïteit een waarde op zich is, en niet een gevolg van kwaliteit. Maar continuïteit is vaak slechts angst verkleed als discipline. Ricardopiana.com is ontstaan uit een andere overeenkomst: het onvoltooide accepteren als een legitieme fase, accepteren dat de ene sectie meer groeit dan de andere, accepteren dat sommige teksten kort zijn als een kaartje, andere lang als een wandeling bergop. En vooral accepteren dat herlezen belangrijker is dan de onmiddellijke reactie.

Dat een inhoud, hier, niet moet “presteren” maar moet blijven. Blijven betekent: nog steeds geldig zijn over een jaar, over twee, wanneer je het opnieuw opent en je je niet schaamt.

Op dit punt komt de techniek binnen, maar als een goede theatertechnicus: hij moet veel werken en weinig zichtbaar zijn. De keuze om Ghost te gebruiken, bijvoorbeeld, is geen cult van het “nieuwe CMS” noch een spel voor techneuten. Het is een keuze van infrastructuur: schrijven en publiceren met een schoon, snel, beheersbaar systeem, dat je in staat stelt om de inhoud en de uitgeverij te verzorgen zonder de onderhoudsman van je eigen stem te worden. Ghost is in dit opzicht een stuk solide decor: het stelt je in staat om een leesbare, performante site te hebben, met goede controle over thema’s, tags, structuur, en met de mogelijkheid om schrijven en distributie samen te laten bestaan zonder gek te worden. Maar de techniek blijft onderliggend, omdat de ambitie van de site niet is om het gereedschap te tonen. De ambitie is dat het gereedschap het gewicht van het huis kan dragen.

En hier is iets belangrijks: techniek is niet alleen efficiëntie, het is respect. Performance, toegankelijkheid, SEO, niet als growth hack maar als educatie. Als je een site maakt die helemaal beeld en geen tekst is, zeg je tegen een deel van de wereld: “jij komt niet binnen”. Als je de alternatieve teksten, de semantische structuur, de leesbaarheid niet verzorgt, bouw je een mooi podium met kapotte trappen.

De site moest dus vrede sluiten met een eenvoudig concept: schoonheid mag geen obstakel zijn. Het moet een uitnodiging zijn. Ook de architectuur van de tags en secties is hieruit voortgekomen: helpen wie leest zich te oriënteren, niet te verdwalen. Wat een subtiel verschil is, want verdwalen is soms fascinerend, maar alleen als je zelf hebt gekozen om het te doen, niet als je erheen bent geduwd.

Het schrijven vereiste vervolgens een bijna muzikale beslissing. Ik wilde geen zinnen uit een handleiding, noch de houding van een prediker. Ik wilde proza die scherp en ironisch kon zijn zonder elitair te worden, die beelden kon gebruiken zonder vaag te worden, die technische precisie kon toestaan wanneer nodig, maar niet in een verkapte lezing veranderde.

Hier komen onvermijdelijk de invloeden in het spel: ik heb lange tijd in Bologna gewoond, ik heb als dichter gewerkt, ik kan niet anders dan aan Roversi denken vanwege de morele densiteit, vanwege het vermogen om de gedachte als materie te laten trillen, vanwege die manier van in de dingen staan zonder ze tot slogans te maken; noch aan Benni vanwege de ironie, vanwege de groteske vervorming die redt van de plechtigheid, vanwege dat zijwaartse gebaar dat je de wereld scheef laat zien en daardoor beter. Maar “invloed” betekent geen imitatie. Invloed is als een wind: je voelt het in de takken, maar de boom blijft de jouwe.

Schrijven voor ricardopiana.com betekent ook de esthetiek van snelle instructie afwijzen. Het is geen “educatieve” site in de zin van tutorials. Het is een site die toegepast denken, gedistilleerde ervaring deelt, en vaak open vragen laat. Dit is belangrijk: vandaag de dag wordt er veel gepubliceerd, maar er wordt weinig gevraagd. De inhoud is vol zekerheden, omdat zekerheden verkopen. Maar een serieuze plek, ook al speelt het, moet “ik weet het niet” kunnen zeggen zonder zich verslagen te voelen. De cultuur van de feed dringt je op om altijd definitief te zijn; de site laat je eerlijk zijn. En eerlijkheid, online, is een technologie die zeldzamer is dan welk LLM dan ook.

Dan is er de vraag: tot wie spreekt deze plek? Hier is het goed om meedogenloos te zijn, want sites die iedereen willen aanspreken, eindigen vaak met niemand te bereiken en worden digitale decoratie. Ricardopiana.com is niet bedoeld voor degenen die naar shortcuts zoeken, voor degenen die “vijf trucs voor” willen, voor degenen die leven van psychologische sjablonen en emotionele optimalisaties. Het is niet voor degenen die alles meten in conversies en alles wat geen nummer oplevert als verloren tijd beschouwen.

Het is voor degenen die te maken hebben met complexiteit, met echt werk, met systemen die moeten standhouden, met creativiteit die geen masker wil worden. Het is voor degenen die voelen dat snelheid geen waarde is, maar een symptoom. Het is voor degenen die richting zoeken, niet lawaai.

En hier wordt de site “product” in een bijzondere zin. Niet in commerciële zin, maar in de zin van een uitgeefobject dat met opzet is opgebouwd. Een minimaal product, ja: pagina's, woorden, structuur, een manier van oriënteren. Een product dat niet wordt verkocht als een stofzuiger, maar dat waarde produceert omdat het bestaat en omdat het leesbaar is. Een product dat, als het werkt, je niet meer laat klikken: het laat je beter denken. Wat een vreselijk doel is om in een KPI te zetten, en dat moet inderdaad niet worden gedaan. Het moet worden ervaren.

Als in de toekomst sommige delen van deze site echt adoptabele producten worden, goed. Sommige inhoud kan veranderen in deelbare systemen, in tools, in diensten, in dingen die anderen kunnen gebruiken zonder door jouw persoonlijke verhaal te hoeven gaan. Maar niet alles hoeft te veranderen. Sommige dingen blijven sporen, notities, gedeeltelijke kaarten. En dat is prima. De hedendaagse obsessie is om alles in activa te transformeren: elke gedachte moet monetiseerbaar zijn, elke pagina moet een hefboom zijn. Hier is er echter het sobere en radicalere idee: dat een deel van de menselijke productie het recht heeft om niet geconverteerd te worden. Dat het bestaat omdat het bestaat. Zoals een notitieboek, maar met de deur open.

Dit is in wezen de making of: niet de chroniek van plugins en sjablonen, niet de achter-de-schermen van een beurs, niet het “succesverhaal” met de motiverende soundtrack. Het is het verhaal van een noodzaak: het schrijven en de constructie opnieuw centraal stellen als zorgzaam handelen. Een site maken, vandaag, is een tegenintuïtieve, bijna anachronistische daad, omdat het internet je dwingt om je te vervagen in andermans platforms.

Een site maken is zeggen: hier is een huis, en als je wilt binnenkomen, kom dan zonder haast. Ik pak je niet bij de keel. Ik verkoop je de maan niet. Ik bied je een kamer, een kaart, een beetje licht, en ook wat schaduw, want zonder schaduw wordt het licht reclame.

En dus ja: ricardopiana.com heeft een reden. Niet een enkele reden, maar een samengestelde reden, zoals bepaalde complexe machines die functioneren omdat elk onderdeel accepteert om geen protagonist te zijn. Het is een zwaartepunt, een levend archief, een kamer, een morele kaart.

Het is een plek waar dingen Story kunnen zijn zonder te doen alsof ze Systems zijn, kunnen Play zijn zonder zich te hoeven verantwoorden, kunnen Products worden zonder de oorsprong te verraden.

En als deze site een toekomst heeft, zal het een trage toekomst zijn, die in lagen groeit, zoals echte steden, niet zoals renderingen. Een toekomst waarin de techniek zijn werk onder de oppervlakte blijft doen, stil, en de kunst zijn werk erboven blijft doen: orde scheppen in de chaos zonder de chaos zijn energie te ontnemen. Want uiteindelijk is de enige zaak die het echt waard is om online te bouwen een plek die een beetje op jou lijkt, maar die ook vrij genoeg is om anderen te huisvesten.